نخستین مدرسه به سبک جدید در کشور ما مدرسه ی علمیه تهران بود که از تأسیس آن 110 سال می گذرد (1315ق-1276ش). در این مدت با وجود کاستی های فراوان, معلمین تلاش کردند تا دانش آموزان, مفاهیم علمی را از راه خواندن و شنیدن فراگیرند و با فرآورده های علم آشنا شوند.
پیشرفت و ترقی هر جامعه در گرو انجام مطالعه و پژوهش در بخش های مختلف جامعه است. به همین دلیل ترویج فرهنگ مطالعه و پژوهش به عنوان یکی از اهداف اصلی ستاد ملی برگزاری مراسم هفته پژوهش و فناوری در نظر گرفته شده است. در این راستا, آشنا کردن دانش آموزان با موضوع پژوهش به صورت علمی در قالب برگزاری مسابقه ای علمی-عملی در تقویم برنامه های ستاد ملی برگزاری مراسم هفته پژوهش و فناوری قرار گرفت.
هدف از برگزاری این مسابقه, تشویق و ترغیب دانش آموزان به انجام تحقیق علمی, فعالیت گروهی و نگارش متون علمی است. اتحادیه انجمن های علمی-آموزشی معلمان فیزیک ایران, ضمن معرفی کتاب آموزش پژوهش محور با همکاری بخش های مختلف وزارت آموزش و پرورش مسئولیت اجرای این برنامه را به عهده گرفته است.
هدف:
1-ایجاد انگیزه و علاقه در دانش آموزان جهت آموختن مراحل پژوهش و تدوین گزارش پژوهشی و انتشار آن
2-آموزش ترویج روش های پژوهشی در میان دانش آموزان مقطع راهنمایی و متوسطه سراسر کشور
3-انجام پژوهش, تدوین گزارش و ارائه یافته های پژوهشی توسط دانش آموزان در گردهمایی ها و کنفرانس ها
روش کار:
1-در ابتدا, کتاب «آموزش پژوهش محور» نوشته ی آقای اسفندیار معتمدی از انتشارات لوح زرین به سازمان آموزش و پرورش استان ها ارسال می گردد. کارشناس مسئول محترم پژوهش سراهای دانش آموزی استان با همکاری نماینده محترم یکی از سرگروه های درسی علوم پایه و نمایندی یکی از انجمن های علمی آموزشی معلمان استان, کمیته راهبری استان را تشکیل می دهند و راهبر طرح خواهند بود.
2-انجام فعالیت های زیر در کمیته راهبری استان
الف: تعیین نحوه ی توزیع کتابها, ثبت نام دانش آموزان و تشویق آن ها
ب: برگزاری جلساتی برای دانش آموزان و راهنمایی و آموزش آن ها
پ: انتخاب مکان آزمون استانی و نحوه ی برگزاری آزمون
3-پژوهش سرا از دانش آموزان علاقه مند ثبت نام کرده و کتاب را پس از اعمال تخفیف و یارانه با قیمت 3500 ریال در اختیار دانش آموزان قرار می دهد. این مبلغ برای آموزش و برگزاری آزمون هزینه می شود.
4-در تاریخ (20/01/1387) آزمونی در پژوهش سرا با شرکت دانش آموزان ثبت نام شده برگزار و دو نفر از برترین های این آزمون به استان معرفی می شوند. سوالات آزمون به طور متمرکز از سوی دبیرخانه کبرای استان ها ارسال می شود. نفرات برتر این مرحله باید موضوعی را انتخاب و بر اساس مراحل یک پژوهش علمی آن را اجراء و «گزارش پژوهش» انجام شده را در قالب یک مقاله برای شرکت در مرحله استانی ارسال نمایند.
5-در تاریخ (01/02/1387) آزمونی با شرکت نفرات برتر پژوهش سراهای استان توسط یکی از پژوهش سراها برگزار می شود. پژوهش سرای میزبان با نظر کارشناس مسئول محترم پژوهش سراهای استان معین می شود. در این مرحله 50 درصد نمره, به آزمون و 50 درصد دیگر, به نمره ی گزارش طرح, اختصاص می یابد و دونفر از هر استان برای شرکت در گردهمایی کشوری به دبیرخانه طرح معرفی می شوند. «گزارش پژوهش» دانش آموزان معرفی شده نیز پیوست معرفی نامه به دبیرخانه ارسال می گردد. یادآور می گردد, گزارش های پژوهشی که مراحل پژوهش علمی را طی نکرده و فقط خلاصه ی چند کتاب یا مطالب اینترنتی باشند, به عنوان یک پژوهش علمی محسوب نمی گردد.کمیته راهبری استان, نسخه ای از گزارش پژوهشی دانش آموزان برتر را بصورت کاغذی و همچنین بر روی لوح فشرده (Word XP) به صورت پست سفارشی و یا ایمیل به دبیرخانه ارسال نمایند.
6-در تاریخ 12/02/1387 کنفرانس یکروزه برای نفرات برتر استانی در استانی سطح کشور (2 نفر از هر استان) برگزار می شود. دانش آموزان برگزیده لازم است نسخه ای از گزارش پژوهشی خود را برای ارائه در کنفرانس به همراه بیاورند. دبیر خانه طرح ساعت 14 روز 11/02/1386 آماده پذیرش از دانش آموزان برتر است. هر ساله دبیرخانه ی طرح, دوره های آموزشی «روش پژوهش» را برای معلمان و دانش آموزان سراسر کشور به اجراء می گذارد و طی یک فراخوان از دانش آموزان سراسر کشور خواسته می شود تا گزارش های پژوهشی خود را به دبیرخانه ی کنفرانس کشوری بفرستند و هیئت داوران, پژوهش های برتر را انتخاب کرده و این گزارش های پژوهشی در یک کنفرانس سه روزه ارائه می شوند. در این کنفرانس علاوه بر پژوهش, ساخت وسایل ابتکاری و اختراع و نرم افزارهای ابتکاری نیز شرکت داده می شوند.
آدرس دبیر خانه:
تهران – خیابان کارگر جنوبی – جنوب پادگان حر – خیابان کاشان – مرکز آموزش و توسعه منابع انسانی استاد احمد آرام – دفتر اتحادیه انجمن های عامفا
پژوهش
